1. Masa atomowa
Masa atomowa, jak nazwa wskazuje, określa masę atomu. Wyraża się ją w unitach, co jak już wiemy jest dla nas skalą tak małą, że nie do ogarnięcia. Mówimy przecież o pojedynczych atomach! Dowiedzieliśmy się wcześniej, że jest ona średnią ważoną wszystkich izotopów pierwiastka.
Na przykład masa atomowa[1] dla litu to 6,94 u , a dla cyny 118,71 u.
2. Masa cząsteczkowa
To jest to samo co masa atomowa, tylko w odniesieniu (myślę, że tutaj bez zaskoczenia) do cząsteczek. A zatem znowu skala mikro (pojedyncze cząsteczki), wciąż pozostające w tylko w rozmytej mgle wyobraźni. Ale policzyć możemy, jak najbardziej.
Masa cząsteczkowa dla cząsteczki wody, kwasu siarkowego(VI) , Na3H2IO6 oraz Ca3(PO4)2 :
➤ Woda : 2 • 1u + 1 • 16u = 18 u
➤ Kwas siarkowy(VI) czyli H2SO4 : 2 • 1u + 1 • 32u + 4 • 16u = 98 u
➤ Na3H2IO6 : 3 • 23u + 2 • 1u + 1 • 127u + 6 • 16 u = 294 u
➤ Ca3(PO4)2 : 3 • 40u + 2 • 31u + 2 • 4 • 16 u = 310 u
3. Masa molowa
Jest to masa jednego mola substancji wyrażona w gramach. Jednostką[2] masy molowej jest g/mol (inny zapis : g • molー1 ). To jest taka najbardziej ,,normalna” masa, którą jesteśmy w stanie bez problemu sobie wyobrazić. Oblicza się ją dokładnie tak samo jak masę cząsteczkową, a zmienia się po prostu jednostka.
Policzmy masę molową dla (CuOH)2CO3 , CuSO4 • 5H2O
➤ (CuOH)2CO3 : 2 • (63,5 + 16 + 1) + 12 + 3 • 16 = 221 g/mol
➤ CuSO4 • 5H2O : 63,5 + 32 + 4 • 16 + 5 • (2 • 1 + 16) = 249,5 g • molー1
4. Masa nominalna
To masa cząsteczkowa, która została zaokrąglona do liczby całkowitej. Czyli na przykład dwa związki mogą mieć różną masę cząsteczkową, a taką samą masę nominalną. Spójrzmy :
Dla tlenku magnezu (MgO) masa cząsteczkowa wynosi 24,3 + 16 = 40,3 u , a masa nominalna wynosi 40 u.
Dla węgliku krzemu (SiC) masa cząsteczkowa wynosi 28,08 + 12,01 = 40,09 u , a masa nominalna wynosi również 40 u.
[1] Jest to tak naprawdę ,,względna masa atomowa”. Bezwzględna masa atomowa natomiast jest podawana w jednostkach masy, czyli np. gramach.
[2] Tutaj jeszcze dosłownie króciutki komentarz matematyczny, czyli pewnie Twój ulubiony. Przypominam tylko, że zapis do potęgi minus coś tam oznacza, że podnosimy do potęgi odwrotność.
$latex \displaystyle x^{-y} = \frac{1}{x^{y}} $
$latex \displaystyle 3^{-7} = \frac{1}{3^{7}} $
Zapis ten jest mega wygodny dla autorów zadań, ponieważ dzięki temu nie muszą się bawić w żadne ułamki, dlatego też często go spotkacie i trzeba to ogarniać! Podobnie będzie ze stężeniem, bo tam jego jednostkę zaserwują Wam w postaci mol • dmー3 .
$latex \displaystyle g \cdot mol^{-1} = \frac{g}{mol} $
$latex \displaystyle mol \cdot dm^{-3} = \frac{mol}{dm^{3}} $
